تست هوش هیجانی به عنوان ابزاری کارآمد، در سال‌های اخیر به کانون توجه بسیاری از متخصصان و علاقه‌مندان به حوزه روانشناسی و توسعه فردی تبدیل شده است. در عصری که پیچیدگی‌های زندگی فردی و سازمانی رو به فزونی است، توانایی درک و مدیریت هیجانات، هم در خود و هم در دیگران، از اهمیت بسزایی برخوردار است. 

هوش هیجانی، عاملی تعیین‌کننده در موفقیت‌های شخصی، حرفه‌ای و کیفیت روابط بین فردی محسوب می‌شود.

در ادامه این مقاله از وبسایت کارمان سیستم، به پیدایش، اهمیت و کاربرد تست هوش هیجانی می پردازیم. با ما همراه باشید…

هوش هیجانی چیست؟

بر اساس نظر بسیاری از کارشناسان حدود 80 درصد  موفقیت افراد به توانایی‌های مختلف شخصیتی آن‌ها مانند ارتباط با دیگران، مذاکره و رهبری، میزان انگیزه و… بستگی دارد و تنها 15 درصد ناشی از مهارت‌های فنی و بهره‌ی هوشی است. این مجموعه از توانمندی‌های شخصیتی که در درک و کنترل هیجانات موثر است را، هوش هیجانی یا EQ می‌نامند.  

اهمیت و کاربرد EQ

کارکردن بر روی مهارت های هیجانی و تقویت هوش هیجانی می تواند یکی از مهمترین عوامل تعیین کننده و پیش بینی کننده پیشرفت ما باشد چرا که بخش مهمی از زندگی ما در روابطمان با خود و دیگران معنا پیدا می کند. بنابراین شناخت هر چه بیشتر خود و سرمایه گذاری بر روی مهارت ها و توانمندی هایمان می توانند سیر پیشرفت و موفقیت را برایمان هموارتر و سریعتر کند.

یک پژوهش علمی هاروارد

یک بررسی در بین 95% دانشجویان دانشگاه هاروارد از سن جوانی تا میان سالی نشان داد، افرادی که بالاترین نمرات تحصیلی را داشتند، لزوما از نظر میزان حقوق، وضعیت شغلی و حتی از نظر میزان رضایت از زندگی شخصی و خانوادگی از سایر دانشجویان بهتر نبوده‌اند. 

دانیل گلمن می‌گوید داشتن هوش‌هیجانی (EQ) باعث می‌شود که افراد با ضریب هوشی (IQ) متوسط موفق‌تر از کسانی باشند که نمره‌های IQ بسیار بالاتری دارند. نکته مهم دیگر این است که هوش هیجانی با انجام تمرین‌های مختلف قابل تغییر و ارتقا است.

کارکردن بر روی مهارت های هیجانی و تقویت هوش هیجانی (EQ) می تواند یکی از مهمترین عوامل تعیین کننده و پیش بینی کننده پیشرفت ما باشد چرا که بخش مهمی از زندگی ما در روابطمان با خود و دیگران معنا پیدا می کند. بنابراین شناخت هر چه بیشتر خود و سرمایه گذاری بر روی مهارت ها و توانمندی هایمان می توانند سیر پیشرفت و موفقیت را برایمان هموار تر و سریعتر کند.

بیشتر بخوانید: مهارت نرم

IQ عامل موفقیت است یا EQ؟

تقریبا همه ی افراد در جستجوی پیشرفت و موفقیت هستند. اما چه چیزی موفقیت را پیش بینی می کند؟ عوامل بسیاری وجود دارد که می توان به آن اشاره کرد اما به طور کلی بسیاری از افراد بهره هوشی (IQ) را عامل مهم پیش بینی کننده موفقیت می دانند.

حال آنکه بهره هوشی تا حدی می تواند تاثیر گذار باشد و عوامل زیاد دیگری در این میان وجود دارد که می بایست به آن  ها توجه کافی شود. طی تحقیقات صورت گرفته در این زمینه محققان دریافتند هوش هیجانی بیش از بهره هوشی (IQ) و برخی عوامل دیگر موثر واقع می شود. تا کنون نظریات گوناگونی در این باب ارائه شده است که به طور کلی دو خط نظری را دنبال می کنند.

الف_ دیدگاه اولیه هوش هیجانی را به عنوان نوعی از هوش تعریف می کند که در برگیرنده هیجان و عاطفه می باشد. از نظریه پردازان این دیدگاه می توان به (( مایر و سالووی)) اشاره کرد.

ب- دیدگاه دوم، دیدگاهی ترکیبی است که هوش هیجانی را با دیگر توانایی های تشخیصی مانند انگیزش ترکیب می کند. از نظریه پردازان دیدگاه دوم می توان ((گلمن)) و ((بار-آن)) را نام برد.

تست هوش هیجانی از دیدگاه بار-آن

در سال 1980 روون بار-آن کار خود را با طرح سوال «چرا بعضی موفق تر هستند»، آغاز کرد. او معتقد بود که هوش هیجانی مجموعه ای از توانایی ها، قابلیت ها و مهارت هایی است که فرد برای سازگاری با محیط و کسب موفقیت در زندگی به آن تجهیز می شود. 

از نظر بار-آن، هوش هیجانی در واقع دسته ای از مهارت ها استعداد ها و توانایی های غیر شناختی است که توانایی فرد را برای مقابله با فشارها و نیازهای محیطی افزایش می دهد. بنابراین هوش هیجانی یکی از عوامل مهم در تعیین موفقیت است.

هوش هیجانی تحت تاثیر عوامل گوناگونی همچون عوامل زیستی و عوامل محیطی می باشد. یکی از نکات مهم که می بایست به آن توجه داشت آن است که هوش هیجانی طی زمان می تواند تقویت شود و رشد کند. به کمک آموزش و استفاده از تکنیک های اصلاحی می توان آن را بهبود بخشید.

بیشتر بخوانید: تست MBTI

تست EQ چه چیزی را بررسی می کند؟

بار-آن 15 عامل را به عنوان عوامل هوش هیجانی معرفی کرد که عبارت اند از:

خودآگاهی هیجانی، احترام به خود، ابراز وجود، خودشکوفایی، استقلال، همدلی، روابط بین فردی، مسئولیت اجتماعی، توانایی حل مسئله، آزمون واقعیت، انعطاف پذیری، تحمل استرس، کنترل تکانه، شادکامی و خوشبینی می باشند. طبق نظر وی هوش هیجانی در 5 حیطه اصلی تعریف می شوند که به شرح زیر می باشند (بار-آن، 1997).

مهارت های درون فردی

• مهارت خودآگاهی هیجانی (بازشناسی و فهم احساسات خود)
• جرات ( ابراز احساسات، تفکرات و دفاع از حقوق شخصی به شیوه ای سازنده)
• خود تنظیمی (آگاهی، فهم، پذیرش و احترام به خویشتن)
• شکوفایی (تحقیق بخشیدن به استعداد های بالقوه خویشتن)
• استقلال (خودفرمانی، خود کنترلی در تفکر و عمل شخص و رهایی از وابستگی هیجانی).

مهارت های بین فردی

• • روابط بین فردی (آگاهی و درک احساسات دیگران) که با ایجاد و حفظ روابط رضایت بخش دو جانبه به صورت نزدیکی هیجانی و وابستگی مشخص می شود.
  • تعهد اجتماعی ( عضو موثر و سازنده گروه اجتماعی خود بودن و نشان دادن خود به عنوان یک شریک خوب)
  • همدلی

سازگاری

• مساله گشایی ( تشخیص و تعریف مسائل، هم چنین ایجاد راه کار های موثر)
• آزمون واقعیت (ارزیابی مطابقت میان آنچه به طور ذهنی و آنچه به طور عینی تجربه می شود)
• انعطاف پذیری (تنظیم هیجان، تفکر و رفتار به هنگام تغییر موقعیت و شرایط).

کنترل استرس

• توانایی تحمل استرس ( مقاومت در برابر وقایع نامطلوب و مقعیت های استرس زا)
• کنترل تکانه (ایستادگی در برابر تکانه یا انکار تکانه)

خلق عمومی

• شادی (احساس رضایت از زندگی، شاد کردن خود و دیگران)
• خوش بینی (نگاه به جنبه های روشن زندگی و حفظ نگرش مثبت حتی در مواجهه با ناملایمت ها).

بیشتر بخوانید: برای کارآموزی کجا بریم؟

نمونه تست هوش هیجانی

سوالات تست هوش هیجانی بار-آن معمولا به این صورت است که در صورت سوال یک نظر یا عقیده مطرح می شود و فرد آزمون دهنده باید از بین پنج گزینه (کاملا موافقم – موافقم – تاحدودی – مخالفم – کاملا مخالفم) نظر واقعی خود را انتخاب نماید. مانند تصویر زیر: 

لازم به ذکر است، فرد آزمون دهنده نباید در تست هوش هیجانی (EQ) بر اساس آن چیزی که دوست دارد باشد نظرش را ابراز کند بلکه باید نظر واقعی خود را انتخاب کند. 

از انواع دیگر تست های شخصیت شناسی و رفتار شناسی می توان به تست دیسک (DISC) اشاره کرد که در شناخت رفتار های فرد در محیط کار و زندگی بسیار مفید است. 

سوالات متداول

• تست هوش هیجانی چیست؟

تست هوش هیجانی (EQ) بار-آن شامل 90 سوال است که به طور کلی توانمندی‌های شخصیتی شما که در درک و کنترل هیجانات موثر است را می سنجد.

• آیا تست هوش هیجانی بار-آن معتبر است؟ 

بله. در مطالعات زیادی که در سطح بین الملل انجام شده (از جمله بررسی آلفای کرونباخ)، نشان داده شده تست هوش هیجانی اعتبار بالایی در سنجش دقیق موارد مورد بررسی خود دارد. 

• آیا هوش هیجانی قابل افزایش است؟

بله. هوش هیجانی یا EQ قابل افزایش است. برای تقویت هوش هیجانی خود می توانید بر مواردی نظیر «خودآگاهی، خودتنظیمی، همدلی، مهارت های اجتماعی و انگیزه» تمرکز کنید. 

• چرا باید هوش هیجانی خود را تست کنم؟ 

تحقیقات نشان داده اند که هوش هیجانی یا EQ تاثیر زیادی بر موفقیت افراد در زندگی، کار، تحصیل و غیره دارد. بنابراین، سنجش هوش هیجانی تان به شما کمک می کند که هوش هیجانی خود را بشناسید، آن را ارتقا دهید و در زندگی خود شخصیتی بهتر داشته باشید. 

• آیا تست هوش هیجانی رایگان است؟

بله. همین الان می توانید تست هوش هیجانی بار-آن را در وبسایت کارمان سیستم به صورت رایگان انجام دهید. 

سخن پایانی

هوش هیجانی یا EQ شامل شناخت و کنترل هیجانات و احساسات خود و دیگران است. یعنی اگر EQ بالایی داشته باشید، میتوانید خود و دیگران را کنترل کرده و و از اطلاعات عاطفی و احساسی می توانید برای راهنمایی فرایند تفکر و اقدانات شخصی استفاده کنید. 

تست هوش هیجانی در وب سایت کارمان سیستم به صورت رایگان انجام می شود همین حالا می توانید این آزمون معتبر را انجام دهید. 

کارمان سیستم یک شرکت معتبر است که در زمینه جذب کارآموز و آموزش آن فعالیت می کند. هدف این شرکت این است که نیروی متخصص و آماده به کار در زمینه های مختلف به بازار کار تحویل دهد. اگر شما هم به دنبال کارآموزی در یک شرکت معتبر هستید می توانید همین حالا در پورتال کارمان سیستم ثبت نام کنید.